SÜT DİŞLERİNİ KORUMAK İÇİN DİŞ HEKİMİ VE AİLE ELİNDEN GELENİ YAPMALI MI?

YOKSA ZATEN YERİNE DAİMİ DİŞLER GELİCEĞİ İÇİN PARA VE ZAMAN İSRAFINDA BULUNMAMALI MI?

Cevabı söyleyerek başlayalım. KORUMALIYIZ! Hem de KESİNLİKLE! Sebeplerini en baştan başlayarak anlatalım:

İnsanlarda iki çeşit diş vardır. Bu dişler;  6 yaş öncesinde bütün ağza hakim olan süt dişleri, 6 yaşından itibaren çıkmaya başlayan ve bundan sonra yaşamın tamamında ağza hakim olacak daimi dişlerdir. Süt dişleri 20 taneyken, daimi dişler 32 tanedir. Bunlar doğduğumuzda çenemizin içinde bulunur ancak daha ağzımızda görünecek şekilde sürmemişlerdir.

Peki neden tek çeşit dişle kalmamış, iki çeşit dişe sahip olacak şekilde doğmuşuz?  Yani süt dişleri neden varlar? Bir düşünelim. Bebeklerin ilk dişleri daimi dişler olsaydı, o küçücük, anca 20 süt dişinin yerleşebildiği  ağızlarına, 32 kocaman diş sığar mıydı? Güzel durur muydu? O yaşta hala süt emmekte olan çocuk, annesinin göğsünü süt dişleri ile bile ne kadar acıtırken, ya daimi dişleriyle ne yapardı? Bunun gibi daha bir çok sebep sayabiliriz.

Tamam süt dişlerinin ilk dişler olması, sonra yerlerini daimi dişlere vermesi  iyi bir şey. Peki çürüdüklerinde, kırıldıklarında, apse yaptıklarında hala korumaya devam mı etmeliyiz? Birkaç süt dişi eksik olsa bütün ağzı komple etkileyecek değil ya? Cevabımız: KESİNLİKLE etkiler! Bunu açıklamak için süt dişlerinin görevlerini tam olarak sayalım:

  1. ESTETİK: Çocukların her hali güzeldir, tatlıdır. Ancak o ilk dişleri çıkmaya başladıktan sonra daha bir güzel olmuyorlar mı? O minik dişleri görmek için onu ne kadar çok güldürmeye çalıştığınızı hatırlayın veya 7 yaşına gelen bir çocuğun ön süt dişleri düştüğünde, daimi dişleri gelene kadar hiç gülmediğini, gülecekse de eliyle ağzını kapattığını. Demek ki süt dişleri estetik beklentimizi gerçekten karşılıyor diyebiliriz.

 

  1. FONKSİYON, BESLENME: İlk süt dişleri 6.ayda alt çenenin en önünde çıkarlar. Güldüğünde altta görülen 2 beyaz tomurcuğu hatırladınız mı? Daha sonra bu dişlerin tam karşılığı olan üst çenedeki en ön dişler çıkar. İşte bu zamandan itibaren iki diş karşılıklı geldiği ve yiyecekleri bu şekilde parçalayabildikleri için, çocuğa verilen sıvı yiyecekler yerini yavaş yavaş daha katı yiyeceklere bırakır. Zaten bir ömür sıvıyla beslenseler biraz yazık olurdu. Demek ki süt dişleri beslenme için de olmazsa olmaz diyebilir.

 

  1. KONUŞMA, FONASYON: Çocuklar ortalama 1-1,5 yaşında konuşmaya başlar. Tabi bu başlama kolay söyleyebildiği birkaç kelimeden ibarettir. Çocuk aileden sürekli duyduğu kelimeleri dinler, hafızaya alır ve taklit etmek amacıyla bu kelimeleri tekrarlar. Biz de çocuğumuzun ilk kelimesini söylediği günü bayrama çeviririz. Peki bu kelimelerin zamanla daha düzgün söylenmesinin tek sebebi sık tekrarlama ve beyin gelişimi midir? Hayır tabi ki! Çocukların süt dişleri de 2.5 yaşına kadar tam yerlerini alır ve kelimelerin düzgün söylenmesinde en büyük yardımcılardan biridir. Süt dişleri olmayan bir çocuğun konuşması, dişi olmayan bir neneden, dededen farksızdır. O zaman çocukların konuşmasını şekillendirdiği ve düzgünleştirdiği için, süt dişleri iyi ki varlar!

 

  1. YER TUTUCU GÖREVİ: Geldik en sonuncu ve en önemli göreve. Süt dişleri ağzımızda, daimi dişlerin yerini koruyan bekçiler gibidir. Biz buna süt dişlerinin yer tutucu görevi deriz. Daimi dişler sırayla çıkmazlar. Her çocukta aynı, sabit bir sırayla ancak karmaşık bir sırayla sürerler. Durum böyle olunca daimi dişin yerini tutan süt dişi, daha önce sürmüş yandaki iki daimi dişi kendi yerine kaymaması için engellemeye çalışır. Çok da başarılı olur. Zamanı gelince süren alttaki daimi diş, yeri korunduğu için hiçbir çapraşıklığa sebebiyet vermeden yerine oturur. Yani geçici diş olarak gördüğümüz süt dişi, aslında hayatımız boyunca ağzımızda olacak daimi dişlerin inci gibi sıralamasında çok büyük öneme sahiptir. Zaten ortodontik (tel tedavileri) tedaviye ihtiyaç duyulmasının en büyük sebeplerinden biri ,  süt dişlerinin erkenden kaybedilip, daimi dişlerin çapraşık yerleşmesidir. Yani süt dişleri yine iyi ki varlar!

 

Peki süt dişinde çürük var ancak ağrı yapmıyor ve çocuğa rahatsızlık vermiyorsa?  Yer tutucu görevini de yerine getiriyor zaten. O çürüğü çocuğa rahatsızlık verene kadar temizletmeye gerek var mı? EVET VAR! Çürüğün sebebi ağzımızdaki bakteriler ve yediğimiz şekerli yiyeceklerdir. Eğer bakterilerin tutunduğu o çürükleri temizlemezsek, ağızda çıkmış olan daimi dişlere de tutunmasını engelleyemez, ne kadar diş fırçalarsak fırçalayalım daimi dişlerin çürümesini de durduramayız.  Bütün uğraşılar çocuğunuz  daimi dişlerini korumak içindir.

 

Özet olarak: Lütfen çocuğunuzun dişlerini ilk sürdüğü andan itibaren hekiminize rutin olarak kontrol ettirin ve tedavilerini ihmal etmeyin! Bu,  çocuğunuza sağlık açısından büyük yarar sağlarken;  büyük ve pahalı tedavilere  gerek kalmadan dişler korunmuş olduğu için, sizin de ekonominize büyük katkıda bulunmuş olacaktır.

 

Sağlıklı gülüşler dilerim.

Dt. Tuğçe Ecem Aktaş Sütlü
Çorlu Beyaz Diş Polikliniği
Mayıs 2017